Merkez Hakkında

Gazi Üniversitesi Fotonik Araştırma Merkezi (GAZİ FOTONİK), yürütücülüğünü Prof. Dr. Süleyman ÖZÇELİK'in yaptığı ve Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklenen “Fotonik Araştırma Merkezi” projesi kapsamında 2011 yılında kurulmuştur. Merkezin altyapısının temeli, 2001 yılında DPT tarafından desteklenen "İleri Araştırma ve Eğitim Programları" projesi kapsamında kurulan “Yarıiletken Teknolojileri İleri Araştırma Laboratuvarı, STARLAB” ile başlamıştır.

Araştırma Merkezi, 2001 yılından bu yana yürütülen projelerle altyapısını geliştirmiş ve yarıiletken teknolojileri alanında bir mükemmeliyet merkezi haline gelmiştir.

Birimimize gerek üniversitemizden, gerekse diğer üniversite ve üniversite dışı sektörlerden birçok öğretim üyesi ve araştırmacılar destek sağlamakta/almaktadır.

Araştırma birimimizde, çeşitli üniversitelerdeki bilim adamları araştırmalarını yapabilmekte ve lisansüstü öğrencileri tez çalışmalarına destek bulmaktadır.

Ulusal ve uluslar arası araştırma kurumları ile proje işbirlikleri ile çeşitli araştırma-geliştirme faaliyetleri sürdürülmektedir.

Ülkemizin ilk MBE (Molecular Beam Epitaxy) sitemi kurulan araştırma merkezinde, yarıiletken malzeme araştırma-geliştirme ve üretimleri gerçekleştirilmektedir.

Araştırmacılarımız tarafından nano-yapılı III-V yarıiletkenlerin; bu kapsamda üstün kalitede GaAs, InAs, InP, GaP gibi ikili, InGaAs gibi üçlü ve InGaAlAs gibi bazı dörtlü alaşımlar; süperörgüler, kuantum kuyu ve kuantum nokta yapıları 1000 sınıflık temiz oda içerisinde MBE sistemi büyütülebilmektedir.

Üretilen AlGaAs/GaAs, InGaAs/GaAs, InGaAs/InP ve benzeri nanoyapılı, tabakalı, çoklu kuantum kuyulu yapılardan kızılötesi fotodedektör, lazer diyot gibi cihaz geliştirme ve üretim faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.
Merkezimizde bulunan ve çeşitli kaynak malzemelerine sahip Püskürtme (Sputtering) sistemi ile ZnO, AlO, TiO2, TiNO, … gibi çeşitli geniş bant aralıklı oksit bazlı yarıiletken ince filmler, bu malzemelere dayalı, UV-dedektörler, gaz sensörleri, fonksiyonel yüzeyler, optik filtreler ve dielektrik aynalar geliştirilebilmektedir. 

Güneş hücreleri alanında yürütülen araştırmalar ile yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesine katkılar sağlanmaktadır: Birimimizde GaAs bazlı MBE ile büyütülmüş yapılar üzerine güneş hücresi fabrikasyonu yapılabilmektedir. Son zamanlarda kuantım kuyulu, iki ve üç eklemli hücreler geliştirilmektedir. Bu hücreler Güneş ışığının yoğunlaştırılması ile yüksek verimlere ulaşabilmekte ve böylece düşük maliyetli fotovoltaik hücreler geliştirilebilmektedir.

Çok eklemli III-V grubu güneş hücreleri kapsamında InGaP/GaAs/Ge güneş hücrelerini, yüksek verimde geliştirerek uzay uygulamalarında kullanılabilir düzeye ulaştırma çalışmaları yürütülmektedir.

Si kristal güneş hücreleri üzerine yapılan çalışmalarda önemli başarılar elde edilmiş ve prototip paneller üretilerek, ülkemizde yerli imkanlarla modül üretimine geçilebilmesi amacıyla sanayicilerimize sunulmuştur. CIGS ve CZTS güneş hücrelerinin geliştirilmesi kapsamında Ar-Ge çalışmaları yürütülmektedir.

GAZİ FOTONİK, hacimli kristal üretimi için ar-ge çalışmaları yürütmektedir. İlk olarak Germanyum tek  kristallerinin büyütülmesi planlanmış; Bu amaçla merkez altyapısına Czochralski sistemi kazandırılmıştır. Bu sistemle büyütülen Ge tek kristalleri savunma sektörü tarafından KÖ sistemlerde optik pencere olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, üretilen Ge külçelerden alttaş olarak kullanılabilecek dilimler üretilebilmektedir. 

Hacimli kristal büyütme çalışmaları kapsamında, savunma sanayisi ve sivil uygulamalarda önemili optik eleman sınıfında olan safir kristallerinin büyütülmesi hedeflenmektedir.

Fotonik Araştırma Merkezi, ülkemizdeki üniversiteler ve diğer araştırma kurumlarında çalışan araştırmacılarla imkanlarını paylaşmaktadır. Araştırmacılar, merkez imkanlarından kısa ve uzun süreli araştırma yapabilmekte, özellikle genç araştırmacılar yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarını merkezde yürütebilmektedir.